Stalvliegen bestrijden

Stalvliegen bestrijden in de paardenstal en veehouderij

Zodra het warmer wordt, komen ze weer: vliegen in de stal. Paarden stampen en zwiepen met hun staart, koeien zijn onrustig en geven minder melk. Of je nu een paardenstal hebt, een melkveebedrijf of een varkens- of pluimveestal: vliegenoverlast is elk jaar een terugkerend probleem. Met de juiste aanpak houd je het goed onder controle. In deze gids lees je hoe je stalvliegen bestrijdt, waarom je bij de bron begint en welke middelen het best werken voor vliegenbestrijding in de paardenstal en de veehouderij.

Wat zijn stalvliegen?

De stalvlieg (Stomoxys calcitrans) lijkt op een gewone huisvlieg, maar heeft een steeksnuit waarmee hij bloed zuigt. Anders dan de huisvlieg steekt de stalvlieg dus wel. Hij zit vooral op de benen en de buik van paarden en runderen. In stallen zie je daarnaast veel gewone huisvliegen. Die steken niet, maar brengen wel vuil en bacteriën over van mest naar voer, water en dieren.

Waarom zijn vliegen in de stal een probleem?

Onrust en stress. Dieren die constant vliegen wegslaan, rusten slecht en kunnen zichzelf of elkaar verwonden.
Steken en wondjes. Stalvliegen steken door de huid. Op die wondjes komen weer andere vliegen af.
Ziekteverspreiding. Vliegen brengen bacteriën over tussen mest, voer, water en dieren.
Minder productie. In de rundveehouderij leiden vliegen tot minder melk en een lagere groei. Dieren eten minder als ze constant belaagd worden.

Vliegenbestrijding? Begin bij de bron

De vliegen die je ziet rondvliegen zijn maar een klein deel van het probleem. Het grootste deel van de populatie zit onzichtbaar in de mest en het strooisel, als eitjes, maden en poppen. In de zomer gaat het van eitje tot volwassen vlieg in zo'n twee tot drie weken. Bestrijd je alleen de volwassen vliegen, dan staat de volgende generatie al klaar. Daarom geldt bij stalvliegen bestrijden altijd: begin bij de bron.

Stalvliegen leggen hun eitjes het liefst in een vochtig mengsel van mest, urine en stro. Denk aan natte plekken in het strooisel, hoeken van boxen en hokken, kalverhutten, rond drinkbakken, onder voerhekken en bij de mestopslag. Ook voerresten en natte kuilresten zijn ideale broedplekken.

Stap 1: hygiëne in de stal

Mest en natte plekken weghalen

In de paardenstal mest je de boxen dagelijks uit en haal je vooral natte plekken weg. In de veehouderij let je extra op kalverhokken, strooiselboxen en de randen van roosters en voerhekken. Daar blijft vochtige mest liggen. Hoe minder vochtige mest, hoe minder broedplekken.

Mestopslag op afstand

Leg de mesthoop zo ver mogelijk van de stal en dek hem af waar dat kan. Een compacte mesthoop warmt goed op, en in die warmte overleven larven slechter.

Voerresten en drinkbakken

Ruim voerresten en gemorst kuilvoer op, veeg voergangen en stalgangen en maak drinkbakken en voerbakken regelmatig schoon.

Zorg voor luchtstroom

Vliegen houden niet van tocht. Een goed geventileerde stal, eventueel met ventilatoren, maakt het ze een stuk lastiger. Zeker in melkveestallen maakt ventilatie een groot verschil.

Stap 2: maden en larven bestrijden

Met hygiëne alleen haal je nooit alle broedplekken weg. Larvenbestrijding hoort daarom bij elke goede aanpak.

Biologisch: sluipwespen en roofvliegen

Sluipwespen leggen hun eitjes in de poppen van vliegen, waardoor daar geen nieuwe vlieg meer uitkomt. Roofvliegen eten de larven van stal- en huisvliegen. Ze zijn onschadelijk voor mens en dier en steken niet. Begin in het voorjaar en zet ze het hele seizoen regelmatig uit.

Larvenmiddelen

Larvenmiddelen verstoren de ontwikkeling van de maden, zodat ze geen vlieg worden. Sinds de invoering van de Europese biocidenwetgeving zijn veel oudere middelen niet meer toegelaten. Gebruik alleen middelen met een geldige toelating en volg altijd het etiket.

Stap 3: volwassen vliegen bestrijden in de stal

Naast bronbestrijding pak je de volwassen vliegen aan die al in de stal zitten. Vliegen rusten graag op wanden, balken, kozijnen en plafonds. Door die rustplekken te behandelen, bestrijd je ze op de plek waar ze het meest zitten.

Seclira Fly Bait: gericht spuiten op rustplekken

Seclira Fly Bait is een kant-en-klare spuitbus met de werkzame stof dinotefuran. Het middel is toegelaten voor stallen en dierverblijven en werkt tegen huisvliegen en stalvliegen. Je spuit het vanaf ongeveer 30 cm op de plekken waar vliegen rusten, zoals muren, balken en kozijnen. Je behandelt maximaal 10% van het totale oppervlak, dus je werkt heel gericht. Het middel blijft tot ongeveer 6 weken werkzaam, zolang je het behandelde oppervlak niet schoonmaakt. Handig voor paardenstallen en kleinere stallen, omdat je niets hoeft te mengen. Verkrijgbaar in 250 ml en 500 ml.

Fendona 1.5 SC: voor grotere stallen

Fendona 1.5 SC is een insecticide op basis van alfa-cypermethrin. Het middel is toegelaten voor dierverblijven, waaronder stallen voor rundvee, varkens, pluimvee en andere landbouwhuisdieren. Je mengt Fendona met water (20 tot 40 ml per liter) en spuit het met een drukspuit op wanden en rustplekken. Het werkt snel tegen huisvliegen en stalvliegen en blijft weken werkzaam. De 100 ml fles is vrij verkrijgbaar. Met de 1000 ml fles behandel je grote stallen voordelig. Die is bedoeld voor professioneel gebruik.

Deltasect: voor ruimtes rond de stal

Deltasect is een professioneel insecticide op basis van deltamethrin. Het werkt tegen vliegen en tegen kruipende insecten zoals kakkerlakken en mieren, vooral in kieren en naden. Deltasect is niet bedoeld voor ruimtes waar dieren worden gehouden. Gebruik het dus niet in de stal zelf, maar wel in de ruimtes eromheen, zoals de kantine, werkplaats, opslag of voerkeuken. Je verdunt het 1:100 met water en brengt het aan met een hand- of rugspuit. Verkrijgbaar in 500 ml en 1 liter.

Veilig werken met insecticiden

Behandel nooit dieren, voer, drinkwater of melkapparatuur. Haal de dieren waar mogelijk uit de ruimte tijdens het spuiten, dek voer- en drinkbakken af en lees altijd eerst het etiket. Wissel af en toe van werkzame stof, bijvoorbeeld tussen Seclira en Fendona. Zo verklein je de kans dat vliegen ongevoelig worden voor een middel. Twijfel je welk middel je mag gebruiken? Neem contact met ons op.

Stap 4: vliegen vangen zonder gif

Vliegenzakken: vliegenzakken vangen grote aantallen vliegen met een lokstof. Hang ze buiten bij de mesthoop of de paddock, en niet vlak bij de staldeur, want dan lok je de vliegen juist naar binnen.
Plakstrips en stalrollen: vliegen plakstrips vangen continu en zonder gif. Hang ze buiten het bereik van hoofden en staarten.
Vliegenvallen en vliegenlampen: voor de tuigkamer, melkput, kantine of voerruimte zijn vliegenvallen en een vliegenlamp een handige aanvulling.

Stap 5: bescherm je dieren

Paarden

Een vliegendeken beschermt romp en buik, een vliegenmasker houdt vliegen weg bij ogen en oren, en vliegwerende spray helpt een paar uur tijdens het rijden of trainen. Wist je dat zebrastrepen werken? Uit onderzoek blijkt dat vliegen en dazen moeite hebben om op een zwart-wit gestreept oppervlak te landen. Een vliegendeken met zebraprint is dus meer dan een leuk design.

Runderen

Bij rundvee in de wei helpen vliegwerende middelen die je op het dier aanbrengt, zoals pour-on middelen of oormerken. Overleg met je dierenarts welk middel geschikt is voor jouw bedrijf, zeker bij melkvee in verband met wachttijden.

Stappenplan vliegenbestrijding door het jaar

Voorjaar: stal grondig schoonmaken, mestopslag op orde en starten met larvenbestrijding of sluipwespen, voordat de eerste vliegen uitkomen.
Begin zomer: rustplekken behandelen met Seclira of Fendona, vliegenzakken buiten ophangen en plakstrips in de stal.
Hoogzomer: dagelijks uitmesten, na ongeveer 6 weken de behandeling herhalen en afwisselen van middel.
Najaar: stal schoonmaken en ontsmetten, zodat er zo min mogelijk poppen overwinteren.

Alle middelen vind je in onze categorieën vliegen bestrijden en insecticide.

Veelgestelde vragen over stalvliegen bestrijden

Wat is het beste middel tegen stalvliegen?

Er is niet één middel dat alles oplost. Het beste resultaat krijg je met een combinatie: hygiëne en larvenbestrijding bij de bron, een insecticide zoals Seclira of Fendona op de rustplekken en vallen om de rest weg te vangen.

Mag ik Seclira en Fendona in een paardenstal gebruiken?

Ja, beide middelen zijn toegelaten voor gebruik in stallen en dierverblijven. Spuit nooit op de dieren zelf, op voer of in drinkwater, en volg altijd het etiket.

Wat is het verschil tussen Seclira en Fendona?

Seclira is een kant-en-klare spuitbus waarmee je heel gericht rustplekken behandelt. Fendona meng je zelf met water en breng je aan met een drukspuit. Daardoor is Fendona voordeliger voor grote oppervlakken, zoals in de veehouderij.

Wanneer begin je met vliegenbestrijding in de stal?

Zo vroeg mogelijk in het voorjaar, voordat de eerste generatie vliegen uitkomt. Hoe eerder je de larven aanpakt, hoe kleiner de plaag in de zomer.

Waar hang je vliegenvallen bij een stal?

Vliegenzakken met lokstof hang je buiten, op afstand van de stal, bijvoorbeeld bij de mesthoop. Plakstrips kun je in de stal zelf gebruiken.